Хведар Нюнька, старшыня Таварыства беларускай культуры ў Вільні, прыехаў у Мінск на прэзентацыю дакументальнай стужкі Вольгі Мікалайчык «Беларускія справы»: У кадры — дзеячы беларускай Вільні, Лявон Луцкевіч, Зоська Верас, расповед пра дасягненні і страты беларусаў Літвы, памятныя мясціны Вільні.

Удивительная вещь: почти двадцать лет назад наша страна получила независимость и новое официальное название, стала полноправным субъектом международного права, а россияне – не просто граждане, но и руководители страны – по-прежнему называют нас Белоруссией. Почему? Почему добавление еще одного "н" в слово Таллинн хоть и с ехидными замечаниями, но было принято практически сразу, а вот название Беларусь пока не приживается?

Беларусы!

Яны змагаліся за свабоду сваю і Айчыны! Яны не чакалі ні ад каго дапамогі! Яны самыя вырашалі свой лёс! Яны паклалі свае жыцьці за Беларусь, за нас, за цябе!

Восемдзесят дзевяць гадоў таму, 27 лістапада 1920 году, распачаўся Слуцкі Збройны Чын. Нашы продкі выступілі на змаганне за сваю дзяржаву – Беларускую Народную Рэспубліку.

Сейчас, когда вся Европа только что отметила 20-летие падения Берлинской стены, самое время оглянуться назад и попробовать взглянуть холодно и трезво на события двадцатилетней давности. Как же мы оказались там, где оказались? Почему Восточная Европа и бывшая советская Прибалтика приняли демократию как естественное для себя государственное устройство, а мы до сих пор барахтаемся в политической неопределенности, очевидным образом сползая к авторитаризму и реставрации советских ценностей? Что происходило там и что происходило здесь?

Мае першыя працоўныя крокі былі зроблены ў Заходнім Берліне, куды мяне пасля МГІМО ў 1984 г. накіравалі на працу ў генконсульства СССР. Піша Віктар Чайчыц.

9 лістапада 2009 года ва ўсёй Еўропе адзначаюць 20‑годдзе ліквідацыі Берлінскай сцяны — штучнага і пачварнага збудавання часоў «халоднай вайны», якое ў 1961—1989 гг. дзяліла Берлін на дзве часткі. Пасярэдзіне горада праходзіла граніца з бетоннымі сценамі і калючым дротам.

10 гадоў таму, увосень 1999 года, Беларусь перажыла пераломны момант гісторыі.

У Маскве цяжка хворы Ельцын ледзьве трымаў уладу ў руках. Ягоная папулярнасць у Расіі апусцілася да нуля. Клан Ельцыных нервова шукаў варыянты захавання «прыватызаванай» уласнасці. Усёмагутны алігарх Барыс Беразоўскі на нейкі час загарэўся ідэяй захаваць статус‑кво праз аднаўленне СССР. Хоць бы ў міні‑выглядзе саюзу Беларусі і Расіі. Гэта стварала смяротную пагрозу незалежнасці Беларусі.

19 верасня 1991 года Вярхоўны Савет Беларусі надаў Бел-Чырвона-Беламу Сцягу і гербу «Пагоня» статус дзяржаўных сімвалаў. Але перш чым прыгадаць падрабязнасці таго паседжання — колькі слоў пра даволі распаўсюджаны міф, звязаны з цяперашнім кіраўніком дзяржавы. Піша Сяргей Навумчык.

Фотаздымкі

8 верасня 1514 года нашы продкі перамаглі ў Аршанскай бітве — адной з найбольшых у Еўропе баталіяў Сярэднявечча.

8 верасня 1992 года ў Мінску, на плошчы Незалежнасці, група беларускіх афіцэраў прыняла прысягу на вернасць Беларусі. Гэта быў, хутчэй, сімвалічны крок, аднак ён быў важны, каб падштурхнуць постсавецкія ўлады да актывізацыі тварэння Беларускага войска.

Пабачыла свет новая праграма па Сусветнай гісторыі і гісторыі Беларусі для школ. Акрамя ўласна вызначэння раздзелаў і асобных тэмаў, што павінны быць разгледжаны у школьным курсе гісторыі, у праграме сфармуляваныя «прынцыпова важныя навуковыя палажэнні, у адпаведнасці з якімі вывучаецца гісторыя Беларусі» (С. 8—9).

Алёна Шарэпа‑Лапіцкая з тых жанчын, якія ў любым узросце і ў любых жыццёвых абставінах выклікаюць захапленне сваёй сілай, жаноцкасцю, шляхетнасцю.

Ёй скора будзе 92 гады. Яна жыве сама ў мінскай кватэры. Няпроста ў такім веку. Увогуле, лёс не песціў яе: у 9 гадоў яна страціла слых, перахварэўшы на наймацнейшы атыт, цяпер амаль не бачыць…

Усходняя Еўропа для вандроўніка XVIII ст. — край фантастычных прыгод сярод лютых звяроў, перамога над якімі была метафарай цывілізацыйнай перавагі.

Самавынаходніцтва Захаду

20 траўня ў Менску адбылася прэзэнтацыя кнігі “Адзін дзень палітвязьня”. Гэтая кніга - зьмяшчае 41 гутарку зь міжнародна прызнанымі беларускімі палітзьняволенымі, якія ад 1996 да 2008 гадоў разам правялі за кратамі больш за 53 гады. Укладальніца - Ганна Соўсь.

Спампаваць кнігу ў электронным фармаце можна тут

За незалежнасць Беларускай Народнай Рэспублікі змагаліся 11 тысяч салдат і афіцэраў, у БНР былі дзве сталіцы, падтрымка ў рэгіёнах, быў прыняты закон аб грамадзянстве і дзяржаўнай мове, выдаваліся пашпарты, яна мела нацыянальную сімволіку і гімн.

Сымболіка Беларускай Народнай Рэспублікі, якая склалася ў 1917—1920 гг., выкарыстоўвалася потым у якасьці нацыянальнай новымі пакаленьнямі беларусаў.

Сярод трох дзяржаўных сымбаляў Беларускай Народнай Рэспублікі найдаўжэйшую гісторыю мае герб “Пагоня”.

«От великого до смешного один шаг», - философски обронил в ноябре 1812 года Наполеон, покидая в сегодня белорусском Сморгоне свою обескровленную армию. Говоря так, Бонапарт имел в виду свое смешное положение, но он и не подозревал, как хорошо его крылатое выражение подходит к его сопернику Кутузову. Только в обратном порядке.

“БССР — Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка. Утвораная 1 студзеня 1919 году. Адна з чатырох стваральніц Савецкага Саюзу ў 1922 годзе і адна з трох яго ліквідатараў у 1991 годзе. Яе пераемніцай у 1991 годзе стала сувэрэнная Рэспубліка Беларусь.

БССР працягвае жыць у сьвядомасьці сучасных людзей як настальгія па лепшых часах, калі за чалавека думала партыя і дзяржава.

“Партызан — гэта чалавек, які ўдзельнічае ў вайне, якую вядуць узброеныя фармаваньні, што хаваюцца сярод мясцовага насельніцтва, звычайна, на акупаванай ворагамі тэрыторыі. Партызаны пазьбягаюць адкрытых і буйных сутычак з праціўнікамі. Яны разбураюць інфраструктуру праціўніка, выкарысоўваюць супраць яго тэрарыстычныя акцыі.

16 снежня 1981 г. «грамадзянская міліцыя» распачала «пацыфікацыю» страйкуючых працаўнікоў шахты «Manifest Lipcowy».

Жалезныя шчыты, вадамёты, і грузавікі, якімі давяць людзей:

Учора ўвечары ў сядзібе БНФ адбылася прэзэнтацыя дакумэнтальнага фільму “Слуцкі збройны чын”. Яго зьняў рэжысэр Сяргей Ісакаў па сцэнары Уладзімера Халіпа. Навуковым кансультантам фільму быў гісторык Уладзімер Ляхоўскі — аўтар кнігі “Слуцкі збройны чын у дакумэнтах і матэрыялах”.

Семьдесят лет назад здесь была степь. Голая, холодная и безлюдная степь. Сорок градусов жары летом, столько же, но со знаком минус – зимой. В зловещем 1937-м на основании приказа НКВД, здесь появилось Акмолинское спецотделение КарЛАГа, АЛЖИР – Акмолинский лагерь жен изменников родины. В официальных документах и картах ГУЛАГа оно значилось как «26-я точка».

У інтэрнэце зьявіўся мультфільм рэжысёра Яніса Цымэрманіса «Latvietis» («Латыш»). Усяго за дзевяць хвілін аўтар фільму паспрабаваў апісаць усю гісторыю Латвіі ад паганскіх часоў да сёньняшніх дзён. Напэўна, беларусы знойдуць шмат паралелей у гісторыях абедзьвюх дзяржаў. Мультфільм аздоблены добрай самаіроніяй.