20:07 05.11.2009
Кроў і таямніцы Маршу Свабоды’99

10 гадоў таму, увосень 1999 года, Беларусь перажыла пераломны момант гісторыі.
У Маскве цяжка хворы Ельцын ледзьве трымаў уладу ў руках. Ягоная папулярнасць у Расіі апусцілася да нуля. Клан Ельцыных нервова шукаў варыянты захавання «прыватызаванай» уласнасці. Усёмагутны алігарх Барыс Беразоўскі на нейкі час загарэўся ідэяй захаваць статус‑кво праз аднаўленне СССР. Хоць бы ў міні‑выглядзе саюзу Беларусі і Расіі. Гэта стварала смяротную пагрозу незалежнасці Беларусі.
Варта было зачапіцца за такі саюз адным кіпцюрком, і краіна завязла б у ім на дзесяткі гадоў.
Ці Беразоўскі і Ельцын сапраўды гатовыя былі пасадзіць у Маскве на царства Аляксандра Лукашэнку? Ці пасля падпісання саюзнай дамовы яго ліквідавалі б, як у свой час — генерала Лебедзя? Адказ ніколі не стане вядомы.
Дык вось, прапановы былі. Як распавядаў мне адзін з удзельнікаў тых падзей, у Мінску спакуслівыя аферты з Масквы ўсур’ёз абмяркоўваліся на нефармальным лукашэнкаўскім палітбюро. І яно схілялася да паходу на Маскву. Было гатовае спрабаваць удачу. Тагачасны кіраўнік Адміністрацыі прэзідэнта Міхаіл Мясніковіч акурат паслаў сына вучыцца ў Акадэмію ФСБ Расіі.
Незалежная прэса біла трывогу. Незалежнае грамадства разумела пагрозу, якая навісла над краінай, і дзейнічала з усёй энэргіяй, якую толькі можна было мабілізаваць ва ўмовах дыктатуры. Найперш яно паспяхова скіравала свае дыпламатычныя рэсурсы на дыскрэдытацыю рэжыму Лукашэнкі на міжнароднай арэне, каб, у выпадку падпісання фатальных угодаў, свет не прызнаў ліквідацыі суверэнтэтэту дэ-юрэ як найдаўжэй. Тады б з часам краіна мела б шанец на аднаўленне незалежнасці па ўзоры Балтыі.
Увесну 1999 года апазіцыя спрабавала легітымізаваць дваяўладдзе ў краіне шляхам правядзення падпольных прэзідэнцкіх выбараў. У адказ былі ліквідаваныя Ганчар і Захаранка. Сотні людзей былі гатовыя на самыя рашучыя дзеянні і з незалежніцкага боку.
У паветры запахла навальніцай.
Лідэры апазіцыі запланавалі атаку на рэжым у форме вулічных дэманстрацый. Першая з іх — Марш Свабоды — адбылася 17 кастрычніка. Ініцыятыва яе правядзення належала так званай «новай хвалі» лідэраў апазіцыі. Лябедзька, Статкевіч, Вячорка, Данэйка, Бандарэнка ды іншыя яе лідэры застануцца ў першых шэрагах палітыкі наступны дзесятак гадоў.
Да дэманстрацыі падрыхтавалася і палітычная паліцыя Лукашэнкі.
…У наступным годзе супрацоўнік Міністэрства ўнутраных справаў лейтэнант Батурын папросіць палітычнага прытулку ў ЗША. Ён раскажа, што ўлада спецыяльна рыхтавала правакатараў у штацкім да Маршу Свабоды, каб дыскрэдытаваць апазіцыю. Маўляў, ён і сам быў сярод тых, хто падбухторваў беспарадкі. Менавіта гэтыя шпегі падпалілі пошту на вуліцы Змітрака Бядулі па шляху шэсця. У меркаванае месца сутыкненняў маршоўцаў з сіламі спецыяльнага прызначэння загадзя даставілі паддоны з тратуарнай пліткай, а іншыя шляхі для руху калоны былі перакрытыя...
Дэманстрантам не ўдалося прарвацца да Адміністрацыі прэзідэнта. Іначай быў бы штурм.
Так супала, што ў той гістарычны момант і апазіцыя, і ўлады адначасова пайшлі на абвастрэнне, кожны плануючы яго па‑свойму, але аднолькава разлічваючы скарыстаць яго на сваю карысць.
Разгон Маршу астудзіў гарачыя галовы. Такіх смелых дэманстрацый больш не будзе аж да Плошчы 2006 года.
Але ўлады вымушаны былі лічыцца з настроямі мінскай вуліцы і студэнцкіх інтэрнатаў. Час зацягнуўся, і нарэшце ў Маскве на паверхню вынырнуў Пуцін. Пагроза незалежнасці Беларусі мінула.
Хто выйграў палітычна ў выніку той сутычкі? Улады падштурхнулі апазіцыю да радыкалізацыі і разгарнулі кампанію яе ачарнення. З іншага боку, у шэрагі апазіцыі ўліліся дзесяткі юнакоў і дзяўчат, прагных змагання. Варта адзначыць, што пасля Маршу скачком выраслі продажы незалежных газетаў, у тым ліку «Нашай Нівы». Адбылася палітызацыя розумаў. Таму канчатковы вынік, у сухой рэшце, быў хутчэй на карысць незалежнага грамадства.
Што пісала НН 10 гадоў таму? Перадрукоўваем у скарачэнні рэпартаж з маніфестацыі «Марш да Незалежнасці», а таксама апытанне ўдзельнікаў дэманстрацыі — зробленае тады і паўторанае цяпер. Побач — эсэ студэнта, удзельніка шэсця. Для маладзейшых чытачоў «НН» гэтыя дакументы могуць стаць сапраўдным адкрыццём. Атмасферу тых дзён перадае таксама верш Славаміра Адамовіча, напісаны напярэдадні акцыі і апублікаваны пасля яе.
Чытайце артыкул далей і глядзіце фотаздымкі з Маршу Свабоды'99 на сайце "Нашай Нівы" - http://nn.by/index.php?c=ar&i=30995




Каментарыі (2)
06.11.2009 14:18
ВОТ ПОДТВЕРЖДЕНИЕ ТОМУ, ЧТО ИМЕННО РОССИЯ ДЕРЖИТ ДО СИХ ПОР лукашенко:
Эксперт: Лукашенко валяет дурака
"Лукашенко валяет дурака и в очередной раз устраивает такого рода акции", прокомментировал в эфире радиостанции "Русская служба новостей" отказ белорусского президента посетить Россию сопредседатель партии "Правое дело" Леонид Гозман.
"Один вывод – надо иметь дело с демократическими режимами, - отметил Л.Гозман. - Вот с Финляндией у нас нет проблем, а с Лукашенко – есть и будут. И будет он нам голову морочить столько, сколько будет находиться у власти".
По словам политика, "поддержка диктатора – это всегда плохо для страны, которая его поддерживает". "Если мы поможем белорусскому народу организовать честные выборы для того, чтобы он выбрал того, кого они хотят выбрать, то тогда это укрепит наши стратегические позиции", - считает он.
В свою очередь председатель международного "Евразийского движения" Александр Дугин отметил: "Лукашенко альтернативы не имеет – нам придется еще долго иметь дело с ним, если мы хотим иметь антизападную и в общем пророссийскую Беларусь. Конечно, Лукашенко не прав, но нельзя возлагать всю вину на Лукашенко".
"Лукашенко подвергался в течение 15 лет такому давлению со стороны России, российских СМИ, российских экспертов", - отметил А.Дугин.
"Мы братья, и каким бы брат ни был, его до конца жизни ценят, - сказал он. - Поэтому каким бы ни был Лукашенко, Российская Федерация должна обладать всеми свойствами, которыми обладает старший и более благоразумный брат. Старший брат – он на то и старший, чтобы понимать и прощать.
Крыніца інфармацыі: "Русская служба новостей"
06.11.2009 15:07
задача, поставленная Лукашенко во время прошлогодних выборов в Палату представителей о том, что позиции осталось жить от нескольких месяцев до нескольких лет, активно реализуется. В том числе, и с помощью агентов влияния, которые сегодня внедрены в оппозицию. Практически одномоментно, системно, во всех демократических организациях возник кризис.. Так просто такие вещи не происходят. Причем не нужно думать, что агенты влияния пришли в руководство; идет воздействие на партийных активистов, через которых вбрасываются идеи, например, о том, что не могут вместе работать левые и правые. И через государственные СМИ, через интернет, через обсуждения на форумах эта информация вбрасывается (вроде анонимно) в общество. Но над этим системно работает армия людей.
Кроме того, внутри партий, в том числе и внутри нашей партии, просто должны быть такие люди - иначе спецслужбы даром едят свой хлеб. Я об этом говорил: нужно быть бдительными! Причем говорю это не только в адрес своей партии, но и всей оппозиции. В противном случае нам нужно признать, что для власти мы не представляем никакой угрозы, и спецслужбам работать с нами нет смысла, нет необходимости. Но я знаю, что это не так. Я вижу, какие гигантские средства тратятся на то, чтобы с помощью государственных СМИ дезинформировать общественное сознание, дискредитировать оппозицию и ее лидеров. Ведь когда показывают лидеров оппозиции по телевизору, никогда не дают им говорить - говорят за них; и, как правило, то, что показывают на этом экране, не совпадает с событиями, о которых идет речь. А ведь государство тратит на дискредитацию оппозиции гигантские средства! Власть все-таки опасается нас, и это правильно. В условиях кризиса противодействие власти растет, а шансы оппозиции увеличиваются - это аксиома.
Все те, кто активно занимается оппозиционной деятельностью и сейчас разрушает единство сил против режима, - либо дебилы (но я всех их знаю, это умные люди!), либо другой вывод - все они работают в интересах власти. Обвинять их в том, что они глупые, наивные люди, я бы не стал…
- Сложная ситуация внутри многих оппозиционных партий вызвана действиями движения «За свабоду». Получается….
- Не только движение «За свабоду» приложило к этим событиям руку.
Возьмем процессы в Белорусском Конгрессе демократических профсоюзов - там движение «За свабоду» ни при чем. Но внутри БКДП оспаривается право Ярошука на лидерство, идут попытки разделения Конгресса на лагеря.
И если брать Партию БНФ, то и там не только движение «За свабоду» постаралось; там, как минимум, три-четыре крыла пытались решить внутренние проблемы, что в конечном итоге привело к тому, что Фронт стал потенциально слабее после всех этих событий. И хотя они наши политические оппоненты, и мы вроде бы должны быть довольны, - но в сегодняшних условиях я недоволен, потому что ослабление Фронта ослабляет наш общий фронт борьбы и наши возможности борьбы за демократизацию Беларуси. У БНФ есть свой электорат, который ни к кому не перейдет. Когда мы объединяем наши усилия - мы можем добиться гораздо большего. Если мы начнем драться между собой - мы ведь будем стравливать свои электораты между собой. Это ведь не только борьба лидеров, борьба партий - это борьба и тех, кто поддерживает ту или иную партию
Дадаць каментарый